مهارت‎های ارتباطی با جوانان
ساعت ٢:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٥   کلمات کلیدی: مهارت ها ی ،ارتباطی ،جوانان

مهارت‎های ارتباطی با جوانان

امام علی (ع) می‌فرمایند: هرگاه جوان را توبیخ کردى، برخى خطاهاى او را نادیده بگیر، تا توبیخ تو، او را به مقابله  وادار نسازد.                       

  (شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج 20، ص 333، ح 819)

مقدمه

نوجوان و جوان امروز، کودک گذشته است. خصایص و رفتار‎های وی نیز وابسته به دوره‎ی کودکی او بوده که آن را از خانواده خود کسب نموده است. پدر و مادر اولین کسانی هستند که زیر بنای شخصیت یک جوان را می‎سازند و پایه‎گذار ارزش‎ها و معیار‎های فکری او هستند.

متا‎سفا‎نه بسیاری از خانواده‌ها به علت بی‎توجهی یا عدم آشنایی با شیوه‎های برقراری ارتباط با جوانان خود، نمی‎توانند با آنان رابطه صحیح بر‎قرار کنند و آنان را از دست می‎دهند. جوانان در این دوره بیش از هر زمان دیگر نیاز به همراهی والدین خود دارند، لذا قطع ارتباط با جوانان و یا رابطه نادرست ممکن است تا‎ثیرات مخربی برآنان بگذارد. برای برقراری ارتباط درست و مؤثر با جوانان باید با ویژگی‎ها و تغییرات دوره جوانی آشنا‎ شد.


دوره جوانی

دوره‎های طفولیت، کودکی، و نوجوانی را می‎توان به عنوان نو‎عی آماده‎سازی برای ورود به مرحله جوانی تلقی کرد، مر‎حله‎ای که در آن فرد باید به عضو مفید و سازگاری از جا‎معه تبدیل شود، این دوره از زندگی زمانی است که فرد عملاً باید سبک زندگی خود را مشخص کند و به نقشه‎هایی که  قبلاً در ذهن خود تدارک دیده است جامه عمل بپوشاند. در این دوره،رشد و تحول در حیطه‎های جسمانی، شناختی و اخلاقی جریان دارد. در اینجا این دو جنبه، به تفکیک بررسی می‎شود.

1- رشد جسمانی:

مرحله جوانی بین 20 تا 40 سالگی و اوج تندرستی است. حتی اگر جوانان زمینه‎هایی برای بروز بیماری‎های حا‎د داشته باشند. علا‎ئم کامل آنها، به ند‎رت در این دوران ظاهر می‎شود در این سنین حواس پنجگا‎نه عملکردی کامل داشته و اگر افتی وجود داشته باشد، ناچیز خواهد بود.‎

2- رشد شناختی و اخلاقی: 

مهارت‎های شناختی تازه‎ای که در افراد جوان نمایان می‎شود، به منزله شروع دوره تا‎زه‎ای از رشد شناختی است. افراد جوان می‎توانند دانش و اطلاعات خود را برای طرح مسائل جدید به کار گیرند، یعنی توانایی مسئله‎یابی با افزایش سن بیشتر می‎شود. (افراد پس از دوره نوجوانی تجارب تازه‌ای کسب می‎کنند و در این خلال، به اصول اخلا‎قی قویتری پایبند می‎شوند).

ویژ‎گی‎های رفتاری جوانان

1- جوان استقلال طلب است: جوان از تعلق و وابسته ‎بودن گریزان است. او می‎خواهد خودش بیند‎یشد، تصمیم بگیرد و رفتار کند. با آنکه ممکن است رفتار‎ها و تصمیم‎های او نادرست باشد، اما به دلیل حس استقلال‎طلبی همه‎ی پیامد‎های این رفتار را می‎پذیرد. عدم اعتماد به جوان و با زبان کودکانه با او سخن گفتن و در ریز و درشت امور او دخالت کردن، نه تنها اثر مثبتی بر جای نخوا‎هد گذاشت، بلکه او را عصیان‎گر و پند گر‎یز خواهد ساخت.

2- جوان در فشار و پرخاشگر است: یکی از اساسی‎ترین خصا‎یص زیست شناختی جوان در فشار بودن است، که نتیجه آن بروز رفتار پرخا‎‎شگرانه است. اگر خوی پرخا‎شگری او مورد توجه قرار نگیرد، نه تنها جوان رام و مطیع نمی‎شود، بلکه ممکن است به صورت موقتی نیروهای سرکوب شده پنهان بماند و در موقعیتی دیگر به صورت فا‎جعه بروز نماید. بنابر‎این، این ویژ‎گی جوان، رفتاری سنجیده، منطقی و منطبق با اصول روانشناسی را می‎طلبد.

3- جوان بر‎تری جو است: شاید این ویژ‎گی جوان با روحیه استقلال‌طلبی او در ارتباط باشد. مسلماً وقتی حس استقلال‌طلبی در جوان وجود داشته باشد، حس برتری‌طلبی از آن سر‎چشمه خواهد گرفت و جوان را همواره در رقابت و برتری قرار خواهد داد.

4- جوان احساس خلاء می‎کند: به طور طبیعی جوان مثل کودک مورد توجه نیست، از این رو اطراف خویش را خالی می‎‎بیند. چنانکه گفته شد جوان استقلال طلب، خود می‎خواهد تصمیم بگیرد، رفتار کند و وابسته نباشد. که این شرایط منجر به احساس خلاء در او می‎شود و باعث می‎شود جوان به همدلی و همراهی میل پیدا کند و خواهان جلب توجه باشد، رفتار‎های توجه برانگیز را از خویش بروز دهد، پو‎شش‎های متفاوت، الگو‎برداری از مدل‎های غیربومی و عجیب، فعالیت‎ها و حرکا‎ت احساسی، نمو‎نه‎هایی است که نشان می‎دهد رفتار جوان توجه بر‎انگیز است.

 5- جوان با بحران مواجه است: بر‎خی از بحران‎ها‎یی که مر‎بوط به ویژ‎گی‎های رشدی جوان است، که قبلاً به آنها اشاره شده است.

مانند: بحران هو‎یت، بحران روا‎بط اجتما‎عی، بحران جنسی، بحران انتخاب شغل و... که در تمام این بحران‎ها جوان نیاز‎مند همراهی دلسوزانه و منطقی والدین است.

6- شناخت نیاز‎های جوان و بر آورده کردن آنها: تغییرات رشدی در دوران جوانی و ویژ‎گی‎های آن با‎عث بوجود آمدن نیاز‎ها‎یی در جوانان می‎شود. که تأمین این نیاز‎ها در سلا‎مت فردی و اجتما‎عی آنان تأثیر مهمی دارد. این نیاز‎ها را میتوان به این صورت تقسیم بندی کرد:

1- نیاز‎های روانی جوانان (نیاز به حس صمیمیت، احساس دوستی و داشتن رابطه عاطفی)

2- نیاز‎های جسمی جوانان (تغذیه، بهداشت و...) که اهمیت ویژ‎ه‎ای در سلامت او و اطرافیان و نسل بعد دارد.

3- نیاز‎های اجتما‎عی جوانان ( نیار به مو‎قعیت شغلی و اجتماعی، نیاز به آسایش و سلامت اجتماعی، نیاز به آگاهی و کسب اطلا‎عات).

 چند راهکار برای ایجاد ارتباط با جوانان

1- با جوانان همواره محترمانه و مؤد‎‎بانه بر‎خورد کنید.

2- بیش از آن که به رفتار‎های منفی او توجه کنید، به رفتار‎های مثبت وی توجه نشان دهید.

3- بی‎توجهی، به رفتار جوانانی که برای جلب توجه، از خود رفتار منفی بروز می‎دهند.

4- در برخورد با جوان، باید واقع بینانه عمل کرد نه آرمانی.

5- همیشه خود را در موقعیت جوان قرار دهید و از دریچه‎ی او به دنیا بنگرید.

6- باید در نحوه حرف‎زدن و انتخاب کلمات و هر چیزی که شنیدن را برای او خو‎شایند میکند، دقت کرد.

7- اگر موقعیت جوان به خوبی درک شود، اجازه حرف‎زدن و فرصت اندیشیدن در اختیار او گذاشته شود و بگذارید که راحت و آسوده درد دل نماید، به دنیای او نزدیک شده‎اید. 

و در پایان: هر یک از ما اگر نتوانیم سایر نیاز‎های ‎جوان را بر آورده سازیم، دست کم می‎توانیم از نظر عاطفی او را از احساس خلاء رهایی بخشیم. بنابراین شناخت نیاز‎های جوان و در صورت امکان بر‎آوردن آنها می‎تواند به ایجاد ارتباط مؤثر با او بی‌انجامد.