لکنت زبان در کودکان

لکنت چیست؟

لکنت یک نوع اختلال گویایی است که فرد مبتلا بریده بریده سخن میگوید و سخنان وی با تکرار یا توقف های غیرارادی کلمات همراه است. تکرارهای سریع اولین حرف کلمات، کشیدن بیش از حد صداهایی مانند: یی، آ، او در وسط کلمات و توقف و ایست کامل روی کلمات. تکرار یک صدا، بخش، کلمه و حتی یک عبارت از نشانههای دیگر لکنت محسوب میشود.

 مراحل پیدایش لکنت زبان                

متخصصان با بررسی علائم و نشانههای لکنت مراحل پیدایش و گسترش آن را به صورت زیر بیان نمودند:

مرحلهاول: اینمرحله در دوران پیش از مدرسه معمولاً به  صورت دورهایو بعد از پیدایش تولید گفتار رخ می دهد که کودک مبتلا در هنگام هیجان، عصبانیت و دیگر شرایط استرسزا دچار لکنت میشود.

 مرحله دوم: این مرحله در نخستین سالهای مدرسه پدیدار میشود که در این دوره لکنت به صورت مزمن درآمده و به کل گفتار گسترش مییابد و در این مرحله کودک از لکنت خود آگاهی دارد.

مرحله سوم: این مرحله معمولاً در اواخر کودکی و اوایل نوجوانی شروع شده و تا بزرگسالی ادامه مییابد. در این مرحله، لکنت بیشتر در ارتباط با موقعیتهای خاص همانند صحبت کردن سر کلاس، حرف زدن با افراد ناآشنا و شرایط استرسزای دیگر ظاهر میشود.

مرحله چهارم: این مرحله در اواخر نوجوانی شروع میشود و تا بزرگسالی ادامه مییابد. در این دوره که لکنت به روشنی به چشم میخورد، افراد مبتلا از بیان کلمهها و صداها بیمناک هستند. ایشان از ورود و قرار گرفتن در موقعیتهایی که نیازمند گفتار است دوری میکنند و در این موقعیت‌ها علائم دستپاچگی و ترس را نشان میدهند.

 چه کسانی بیشتر به لکنت زبان دچار می شوند؟

یک تا سه درصد کودکان ممکن است دچار اختلال لکنت شوند و پسرها در حدود چهار برابر دخترها به این اختلال مبتلا میشوند و این موضوع در خانوادههایی که سابقه چنین اختلالی را دارند، بیش از خانوادههای دیگر به چشم میخورد.ممکن است لکنت یک واکنش دفاعی باشد که در مقابل جنبههای تهدیدآمیز و ترسآور تحریکات گفتاری رخ دهد که برآیند کشمکش میان خواستههای هشیار او برای صحبت کردن وتمایلات ناهشیار وی برای سکوت است.

 عوامل ایجاد کننده لکنت:

1- عوامل زیستی:

- عدم تعادل بین دو نیمکره مغز

- آسیب دیدن کودک هنگام تولد  

- عامل وراثت                    

2- عوامل روانی و اجتماعی:                          

- فشار انضباطی شدید بر کودک                        

- داشتن انتظارات بالا و بیش از تواناییهای کودک 

- فشار آوردن به کودک برای اصلاح حرف زدنش  

- مادرانی که خود دچار اضطراب شدید هستند        

- تجربیات ناگوار زندگی و ضربههای شدید عاطفی 

- گاهی تقلید از والدین و اطرافیان

 کمک به درمان لکنت

- بیتوجهی به اولین لکنتها: عکسالعمل والدین در مقابل تلاش کودک برای برقراری ارتباط با دیگران، عامل بسیار مهمی در شکلگیری توان او برای روان صحبت کردن است. افراد باید با صبر و حوصله به سخنان کودک خود گوش فرا دهند.

- والدین نباید جملات کودک خود را تمام کنند: اگر کودک در بیان واژه یا جملهای دچار مشکل است، والدین باید با شکیبایی صبر و حرفش را قطع نکنند و سعی کنند با استفاده از واژههای جدید فرهنگ لغات او را پربار نمایند.

- والدین نباید در مورد لکنت کودک اظهارنظر کرده و برچسب کند زبان یا لکنت به وی بزنند، زیرا  هرچه آگاهی کودک در مورد لکنتش بیشتر باشد، احتمال بدتر شدن مشکل افزایش مییابد.

- آرامش در صحبت کردن: هنگامی که لکنت با واکنش واظهارنظر منفی روبرو میشود، نگرانی به ترس بدل میشود و ترس موجب سفت شدن تارهای صوتی و سخت شدن تنفس میشود و صحبت کردن را مشکل‌تر از پیش میکند.

- والدین باید تلاش کنند حساسیت کودک را نسبت به موقعیتهای تحریک کننده لکنت از بین ببرند.                          

- والدین باید تلاش کنند تا همواره حامی کودک خود باشند و تلاش وی را تحسین کرده و اگر بازهم لکنت داشت به او چیزی نگویند و برنامه همیشگی خود را ادامه دهند.

- والدین و اطرافیان کودک باید آرام صحبت کرده و تلاش کنند به طور طبیعی و بدون کندی محسوس با کودک حرف بزنند و از جملات کوتاه و واضح استفاده کنند.

- به والدین پیشنهاد می شود که همخوانی را تمرین کنند: به این صورت که متن یا شعر سادهای را همزمان با کودک خود بخوانند، بعد از چند بار تکرار، کمکم صدای خود را کاهش داده  تا جایی که کودک به تنهایی در حال خواندن باشد به این ترتیب به کاهش لکنت وی کمک کرده اند.

- با ملایمت میتوان هیجانات روحی کودک را کاهش داد، بهترین راه انجام این کار تشویق فرزندان به حرف زدن دربارهی ترسها، هیجانها و ناکامیهایش است. بدین معنی که بدون انتقاد و سرزنش، پذیرای شنیدن آنچه که او احساس می کند باشیم. افراد میتوانند از ترسهای گذشته و حال خود با فرزندانشان صحبت کرده و او را متقاعد سازند که این ترسها برای هر کسی طبیعی است و میتوان به تدریج آنها را کم کرد.

- افراد میتوانند با مهم جلوه دادن تواناییهای کودک و بیاهمیت دانستن ناتواناییهایش، اعتماد به نفس وی را تقویت کنند.

 در روند درمان میتوان از روش زیر کمک گرفت: استفاده ازشرطی سازی و تکنیکهای تقویت مثبت و اقتصاد ژتونی، به این صورت که طبق عناوین گفته شده در صفحات قبل و ترغیب به آرامش به این ترتیب عمل کنیم که در مرحله اول ابتدا خواسته و انتظار خود را با کودک مطرح کنیم. در مرحله دوم در مقابل رفتار غلط عکس العمل نشان ندهیم و لکنت کودک را نادیده بگیریم. در مرحله سوم منتظر فرصتی باشیم تا کودک چند کلمه را بدون غلط و لکنت بیان کند و بلافاصله به روی فرزندمان بیاوریم و وی را تشویق کنیم.

 از افراد متخصص کمک بگیریم.

اگر لکنت کودک شدید است و با تلاش ما بهبود نمییابد باید از افراد متخصص کمک بگیریم. به خاطر داشته باشیم کودکانی که دائماً هنگام حرف زدن کنترل میشوند بیشتر در معرض لکنت قرار دارند پس با اتخاذ بهترین روش به فرزندانمان کمک کنیم.

 

منابع

1. روانشناسیکودک. فرح لطفی کاشانی. انتشارات:ارسباران.

2. چگونه با کودکم رفتار کنم. محمد ولی سهامی. انتشارات: مروارید.

3. رفتار با کودک. زهرا معتمدی. انتشارات: لک لک.

/ 1 نظر / 59 بازدید
آيدا

سلام وبلاگ تونو ديدم واقعا وبلاگ خوبي داريد ، منم يک سايت دارم با موضوع شبکه اجتماعي به اسم کليکي ها محيط خيلي جذاب و سالمي داره با کلي عضو صميمي و مهربان که واقعا خوشحال ميشم بياي و عضو بشي اين ادرس صفحه عضويت http://clickiha.net/signup اومدي خبر بدي بيام پست هايي که گزاشتي رو بخونم . منتظرم عزيز