پرورش هوش هیجانی در فرزندان

تعریف هوش هیجانی

هوش هیجانی یعنی، داشتن ظرفیتی برای شناخت احساسات و هیجانات خود و دیگران و استفاده از این هیجانات به نحو مناسب، به منظور برقراری ارتباط بهتر  با خود و دیگران است.

هیجان چیست؟

هیجان کلمه‎‎ای است که در فارسی بیشتر برای احساسات و حالات پرشور و انرژی از آن استفاده می‎شود. ولی در روانشناسی برای بیان تمام حالات احساسی و روانی مثبت ومنفی و علائم جسمانی همراه آن بکار می‎رود. هیجانات مثل خشم، ترس، عشق و محبت، نگرانی، احساس‎حقارت، غرور، غم و شادی و... که در زندگی روزمره ممکن است، برخی از آنها را تجربه کرده باشید.

 اهمیت هوش هیجانی

1-  عزت نفس: توانایی آگاه بودن از ادراک خود، پذیرش خود و احترام به خود.

2-خشنودی و شادی: توانایی احساس خوشبختی کردن با زندگی خود، لذت بردن از خود و دیگران، داشتن احساسات مثبت.

3- همدلی: توانایی آگاه بودن و درک احساسات دیگران و ارزش دادن به آن

4- مسئولیت‎پذیری اجتماعی: توانایی بروز خود به عنوان یک عضو دارای حس همکاری، مؤثر و سازنده در گروه.

5- خود‎آگاهی هیجانی: توانایی آگاه بودن و فهم احساس خود.

6- خود شکوفایی: توانایی درکظرفیت‎های بالقوه خود و انجامچیزی که می‎توان انجام داد.

7- انعطاف‎پذیری: توانایی سازگار شدن افکار و رفتار با تغییراتمحیط و موقعیت‎ها.

8- تحمل فشار روانی: تحمل مقاومت و رویارویی مثبت در برابر رویدادها، موقعیت‎های فشارآور و هیجانات قوی بدون جا زدن.

9- خوشیبینی: توانایی زیرکانه نگاه کردن بهزندگی و تقویتنگرش‎های مثبت به زندگی.

10- خود‎ابرازی: توانایی ابراز احساسات، باورها و افکار صریح و دفاع از مهارت‎های سازنده و بر حق خود.

11- استقلال: توانایی هدایت افکار و اعمال خود و آزاد بودن از تمایلات هیجانی.

12- روابط بین فردی:توانایی ایجاد و حفظ روابط رضایت‎بخش متقابل که به وسیله نزدیکی عاطفی، صمیمیت، محبت کردن ومحبت گرفتن توصیه می‎گردد.

13- واقع‎گرایی: توانایی سنجش هماهنگی، بین چیزی که به طور هیجانی تجربه شده و چیزی که به طور واقعی وجود دارد.

14- حل مسئله: توانایی تشخیص و تعریف مشکلات، به همان خوبی خلق کردن و تحقق بخشیدن راه‎حل‎های مؤثر و بالقوه.

15- پیشگیری از آسیب‎های اجتماعی: هوش هیجانی می‎تواند از ورود به عرصه‎های آسیب‎زا و گرایش به اعتیاد و... جلوگیریکند. به یاد داشته باشید که بزه و جرم و جنایت از احساس ضعف، ناکامی و عدم اعتماد به نفس به وجود می‎آیند.

5 توصیه به والدین برای پرورش هوش هیجانی در کودکان

1-  از هیجان فرزندانتان آگاه شوید.

2- هیجانات را فرصتی مغتنم برای افزایش صمیمیت در روابط خود با کودک و آموزش او تلقی کنید.

3- به حرف‎هایش گوش کنید و برای احساساتش ارزش قائل شوید.

4- به کودک خود کمک کنید تا احساسات خود را نام‎گذاری کند.

5- در حین جستجوی راه حل‎هایی برای مشکل موجود، حد‎ و حدودی نیز برای ابراز احساس کودک قائل شوید.

* وقتی کودکان هیجانات را از والدین آموزش ببینند، در مقایسه با بچه‎های دیگر از سلامتی جسمانی و پیشرفت تحصیلی، وضعیت بهتری دارند. آن‎ها با دوستان خود بهتر کنار می‎آیند و گرایش کمتری به مشکلات رفتاری از جمله: پرخاشگری و خشونت دارند و به طور کلی کمتر به احساسات منفی دچار می‎شوند و بیشتر احساسات مثبت نشان می‎دهند.

 .نقش پدر در پرورش هوش هیجانی بسیار زیاد است و هوش هیجانی پدران تأثیر بسیار مثبتی بررشد هیجانی فرزندان دارد.

گام‎هایی موئر در پرورش هوش هیجانی فرزندان

گام‌هایی که والدین برای ایجاد رابطه همدلانه با فرزندشان می‎توانند بکار بگیرند تا هوش هیجانی فرزند خود را بالا ببرند عبارتند از:

1-  از انتقاد بیش از حد، سخنان تحقیر‎‎آمیز و یا مسخره کردن فرزند خود اجتناب کنید.

2- به احساسات فرزند خود توجه کنید.

3- تجارب فرزند خود را با موقعیت‎های مشابه در دنیای بزرگسالان مقایسه نکنید.

4-سعی نکنید برای حل مشکلات فرزندتان راه‎حل‎های خود را به او تحمیل کنید.

5- خود را در رویا‎های فرزندتان سهیم بدانید.

6- با دادن حق انتخاب به کودک و احترام گذاشتن به آرزوهایش، توانمندی او را افزایش دهید.

7- با فرزند خود روراست باشید.

8- در امر پرورش هیجان صبور باشید.

9- مهارت‎های اجتمایی را به کودکان آموزش دهید.

*پرورش هیجان در فرزندان، باعث برقراری ارتباط هیجانی بیشتر می‎شود. وقتی والدین با فرزندان خود همدلی می‎کنند و آنان را در غلبه بر احساسات منفی همچون:خشم، نفرت، غم، ترس و ... یاری می‎دهند، رشته‎هاییاز محبت ووفاداری میان آنان شکل می‎گیرد. به اینطریقمی‎توان حد ومرزهایی را برای فرزندان خود مشخص کرد و دیگرنگران بد رفتاری‎های آنان نبود و روابط هیجانی متقابل میان اعضای خانواده برای ایجاد ارزش‎ها و اصول اخلاقی در فرزندان ایجاد ‎خواهد شد.

در پایان: تربیت فرزندان به منظور رشد و تعالی و موفقیت، یک موضوع چند وجهی است. غفلت از مهارت‎های اساسی هوش هیجانی، سازگاری فرد را با شرایط زندگی مختل خواهد کرد. مشکلاتی که امروزه بعضی از افراد در تعاملات اجتماعی، سازگاری محیطی و عدم رعایت حقوق دیگران دارند، به خاطر عدم توجه به موضوع مذکور است. به همین خاطر پدر و مادر باید برای رشد و ارتقای این مهارت‎ها در فرزندان خود نیز، برنامه داشته باشند تا بتوانند در دنیای پیچیده امروز، قدرتمند عمل کنند و افرادی کارآمد و پویا باشند.

/ 1 نظر / 102 بازدید