مهارت های جرات ورزی

جرأتورزی چیست؟

جرأت‌ورزی دفاع از حقوق خود و بیان افکار و احساسات خود به شیوه مستقیم، صادقانه و مناسب است. افراد قاطع برای خود و دیگران ارزش قائل هستند. آنان منفعل نیستند و اجازه نمیدهند دیگران از آنان سوء استفاده کنند و از طرف دیگر به خواستهها و نیازهای دیگران احترام می‌گذارند و به شیوهای مدبرانه و انعطافپذیر با آنان ارتباط براقرار میکنند.

قاطعیت با اعتمادبه‌نفس مرتبط است و مفهوم نهایی آن وجود نگرش مثبت، صداقت و احترام به خود و دیگران است. وقتی که به خود مطمئن هستید و رفتارتان صریح است در مقابل دیگران رک و بیپرده عمل میکنید، حتی اگر عقاید آنان با دیدگاه شما مغایر باشد. با داشتن چنین خصوصیتی قادر هستید به صراحت عقیده و احساس خود را بیان نمایید و به طور مؤثری با دیگران ارتباط برقرار کنید.

 چرا جرأت ورزی مهم است؟

اگر شما نتوانید به شکل قاطعانه رفتار کنید ممکن است منجر به احساس ناخوشایندی شود، برای مثال:

شکایات جسمی: ناتوانی و ضعف در بیان قاطعانه احساس میتواند منجر به سردرد زخم معده، فشارخون بالا و شکایات جسمی از این قبیل شود.

رنجش: رنجش که ناشی از احساس  به بازی گرفته شدن و مورد سوء استفاده قرار گرفتن است.

ناکامی: ناکامی ناشی از احساس ضعف و ناتوانی یک فرد است همچنین میتواند ناشی از احساس قربانی شدن باشد.

روابط ضعیف: اگر شما نتوانید رفتار قاطعانهای از خود نشان دهید این مسأله باعث میشود که در روابط خود ضعیف ظاهر شوید. افراد غیر قاطع در بیان احساسات منفی و مثبت خود ناتوانند.

افسردگی: افسردگی در واقع ناشی از خشمی است که به سمت درون فرد معطوف شده است. حالی که در آن فرد احساس درماندگی، ناامیدی و فقدان کنترل بر محیط پیرامون خود را تجربه میکند.

جرأت‌ورزی در سه حرکت

 برای ورود به دنیای آدم‌های جرأت ورز لااقل باید از سه مرحله زیرعبور کنید:

-  پیش از اعلام موضع.

-  اعلام موضع با جمله سه بخشی.

-  اعلام موضع در شرایط خاص

پیش از اعلام موضع

ابتدا از موضع خود مطمئن شوید، یعنی مشخص کنید که می‌خواهید بگویید بله یا خیر. اگر مطمئن نیستید، بگویی که برای پاسخ دادن باید کمی فکر کنید.

اعلام موضع با جمله سه بخشی

1. بخش همدلانه یا بازخورد مثبت:  این بخش که با کلمه «من» شروع می‌شود فضا را دوستانه می‌کند و از پرخاشگرانه بودن جمله‌تان جلوگیری می‌کند. همچنین طرف مقابل معمولاً می‌فهمد که شما علت درخواست و مشکل او را درک کرده‌اید: «من می‌دونم که تو ماشین من رو لازم داری ...».

2. بخش استدلالی:در این بخش دلیل یا دلایل تصمیم خودمان را اعلام می‌کنیم. این دلایل باید تا حد ممکن کوتاه، واضح و روشن باشند. یادتان باشد آوردن دلیل اضافی به ضرر خودتان تمام می‌شود: اما چون تصمیم گرفتم ماشین خود را به کسی قرض ندهم / یا / چون در طول روز به ماشینم احتیاج پیدا می‌کنم .....».

3. بخش قاطع اعلام تصمیم: خیلی‌ها به این بخش نمی‌رسند. در این بخش ما تصمیم‌مان را بدون تعارف اعلام می‌کنیم: «ماشینم رو بهت نمی‌دهم».

اعلام موضع در شرایط خاص

-  اگر طرف مقابل، خیلی سمج بود می‌توانید از تکنیک‌های خاص استفاده کنید:

-  سی‌دی خش‌دار

-  قاطعیت پیش‌رونده

-  خلع سلاح

-  خود را به خنگی زدن

-  عوض کردن موضوع صحبت

1. سی دی خش دار

در این تکنیک که به آن «صفحه خط افتاده» هم می‌گویند ما دقیقاً مثل یک سی‌دی آسیب دیده مرتب یک جمله را بی‌کم و زیاد تکرار می‌کنیم. شما یک سی‌دی خش‌دار هستید که هیچ استدلالی را نمی‌شنوید. زبان بدن شما باید قاطعانه و بدون تغییر باشد.

 2. قاطعیت پیش‌رونده

شما می‌توانید از یک جمله سه بخشی محترمانه شروع کنید و در صورت ادامه، مرتب زبان بدن و لحن و محتوای جمله‌تان را قاطعانه‌تر کنید و اگر جواب نداد محیط را ترک کنید. این تکنیک برای ایستادگی در مقابل دعوت به سیگار و مواد مخدر توصیه می‌شود.

3. خلع سلاح:

همانطور که گفتیم افراد پرخاشگر با برچسب زدن و جریحه‌دار کردن احساساتتان می‌خواهند به هدفشان برسند. شما بعد از به کار بردن جمله سه بخشی در مقابل این افراد معمولاً می‌شنوید: «خیلی خودخواهی».

بهترین راه در مقابل این افراد این است که بگویید (اگه این کار خودخواهیه آره من خودخواه‌ام) و او سلاحش را از دست داده است. البته یادتان باشد حتماً مطمئن شوید طرف می‌خواهد سوء استفاده کند.

4. عوض کردن موضوع صحبت

 وقتی شما با چند بار گفتن جمله سه بخشی نتیجه نگرفته‌اید موضوع صحبت را عوض کنید.

 چگونه می‌توانیم به شکل موثری قاطع باشیم؟

1. به چهره طرف مقابل نگاه کنید.

2. ارتباط چشمی داشته باشید.

3. در عین حال که خوشرو هستیم ولی حالات چهره‌ای جدی داشته باشید.

4. آرام ولی محکم صحبت کنید.

5. عبارات خود را با "من" شروع کنید.

 تفاوت جرأت‌ورزی و پرخاشگری

توجه داشته باشید که جرأت‌ورزی و پرخاشگری از یکدیگر متمایزند. پرخاشگر بودن به معنی دفاع از حقوق خود به شیوه‌ای خصمانه است که فرد سعی می‌کند نیازها، خواسته‌های خود را از طریق غالب شدن، توهین و تحقیر دیگران برآورده کند که در این میان برای حقوق و خواسته دیگران اهمیتی قائل نیست.

برای درک بیشتر تفاوت جرأت‌ورزی (حد وسط برخورد منفعلانه و پرخاشگرانه) با هر یک از رفتار انفعالی و پرخاشگرانه به مثال زیر دقت نمایید.

فردی در صف خرید می‌خواهد جلوی شما بایستد و می‌گوید: اجازه می‌دهید زودتر از شما خرید کنم؟ من عجله دارم.

پاسخ انفعالی: خیلی خوب.

پاسخ پرخاشگرانه: آها، می‌خوای چه کار کنی، برو آخر صف بایست.

پاسخ همراه با جرأت‌ورزی: متاسفم، نمی‌توانم، من هم عجله دارم.

 

/ 1 نظر / 255 بازدید
حسین ابوسعیدی

سلام بسیار زیبا و منطقی است